De Muntenaar
13 dec. 2020 t/m 6 jan. 2021 Een 5 km lang uitgestippeld parcours langs de wijken van Munte (Muntep(ein. Ruspoel, Asselkouter. Zink, Stokt, Molenhoek. Biest) leidt je naar de 7 kerststallen. kerststal wandelroute Info : De Muntenaar p.a. Torrekensstraat 48 9820 MUNTE-Merelbeke tel. : 09 362 70 43 e-mail : jobeka@skynet.be De Kerststallenroute is een initiatief van DeMuntenaar i.s.m. VZW uitMUNTEnd en de steun van de gemeente Merelbeke.
De kerststallenroute leidt langs zeven kerststallen die opgesteld staan in de verschillende wijken van Munte. Onderweg maak je kennis met het rijke verleden en heden van Munte dat aangegeven is door de panelen van de erfgoedwandeling. Oudste vermelding van Munte is 'Monte' in 990. De naam is afkomstig van het toponiem met latijnse oorsprong nl. 'mons' of berg. Het bewegwijzerde parcours van de kerststallenroute is ongeveer 5 km lang en wordt beschreven met start en aankomst op het Munteplein.Kerststal Munteplein Op deze 57 m hoge heuvelrug prijkt de neo-romaanse Sint-Bonifatiuskerk, gebouwd tussen 1862 en 1867 naar het ontwerp van de Gentse architect Edmond de Perre-Montigny. De kerk bezit een 16de eeuws gepolychromeerd beeld en een relikwie van de H. Apollonia. Deze heilige wordt aanroepen tegen de tandpijn. Ten zuiden van de kerk staat de oude pastorij die dateert van 1763 en nu verbouwd is tot een multifunctionele locatie. Een wandelboom aan de Oude Pastorij geeft aan dat hier het Grote Routepad 122, van Hulst naar Doornik, voorbij komt. Daarnaast staat het oude klooster annex school, opgericht in 1905 door de zusters van O.L.V. Visitatie. Sinds 2007 is de Landelijke Steinerschool Munte er ondergebracht. Tegenover de kerk bevindt zich de afspanning Oud Munte, in het Ancien Régime een rustplaats voor de postkoets op het traject naar Gent. Aan de voorgevel ligt de roepsteen. Van hierop maakte de veldwachter in vroegere tijden na de mis belangrijke mededelingen bekend aan de Muntenaren. Verlaat het Munteplein en ga links naar Ruspoel. De oorspronkelijke naam van de straat is Roespoel, een beek met riet. Op Ruspoel 2 bevindt zich 'De Handboog'. In deze vroegere herberg is nu een tweede huis van de leefgemeenschap Christoforus (zie verder). Aan de linkerkant van de straat staat de beeldengroep 'Komen en Gaan', een kunstwerk ontstaan uit de samenwerking tussen de bewoners van de Christoforusgemeenschap en kunstenaar Jaak Hillen. De man en de vrouw schijnen er rustig te staan maar toch ontwaar je een beweging alsof ze zich laten meevoeren met de mensen die er komen en gaan. Het huis op nummer 5 is het Hof van Quatham, bij de Muntenaren beter bekend als het 'stampkot', wat er op wijst dat er ooit olie geslagen werd. Hier staat nog altijd een kollergang die door paarden werd aangedreven om olie te persen. De imposante kollergang bestaat uit twee arduinen lopers en een arduinen ligger. Het gaanpad in kasseisteen voor het paard bestaat nog gedeeltelijk en heeft een buitendiameter van 8 meter. Vervolg de weg en wat verder aan de rechterkant staat 2. Kerststal Ruspoel De kerststal staat aan de voet van de hoeve Clays van Muntestede. De hoeve wordt reeds vermeld in 1565. Het huidige woonhuis dateert uit de 17de eeuw. De inplanting van de gebouwen, de kasseien en de twee imposante bomen aan de toegangspoort zien er nog uit zoals op de ets van de Gentse kunstenaar Armand Heins (18561938). De eik staat symbool voor kracht, moed en roem, de linde voor verlangen, liefde, tederheid. Verlaat Ruspoel door de straat links in te slaan, Asselkouter wat verwijst naar 'een met hazelaars omgeven kouter'. Een korte, lichte klim brengt u op een heuvelrug vanwaar je vooral aan de rechterkant een mooi zicht hebt op de zuidelijke vallei. Blikvanger in het landschap is een bunker die deel uitmaakt het 'Bruggenhoofd Gent'. Deze bunkerlinie van 227 bunkers strekt zich uit van Kwatrecht tot Astene en werd gebouwd vanaf 1934 om aan mogelijke nieuwe oorlogsdreiging te kunnen weerstaan. Na de Achttiendaagse Veldtocht in mei 1940 zijn de bunkers door de Duitsers onklaar gemaakt en werden dus niet meer gebruikt. Op het grondgebied van Munte tel je maar liefst 25 bunkers. Ongeveer in het midden van de Asselkouter staat aan de linkerkant een kapelletje. Draai je even om en geniet van het uitzicht over het kouterlandschap en op de Sint-Bonifatiuskerk. Op het einde gaat de Asselkouter licht dalend, neem dan links. Zo kom je voorbij de eigen waterzuivering van de Christoforusgemeenschap. Het infobord 'Riet zuivert Water' verklaart de werking ervan. Wat verder aan de gebouwen van de Christoforusgemeenschap zie je meteen: 3. Kerststal Asselkouter De Christoforusgemeenschap is een sociaaltherapeutische gemeenschap voor 20 volwassenen met een verstandelijke handicap, die uit de boot vallen door het snelle tempo van de gewone maatschappij. Toch willen ook zij een betekenisvol leven opbouwen, zich volwaardig en gelijkwaardig ontwikkelen. Elke bewoner heeft zijn private kamer en er zijn gezamenlijke leefruimtes. Het dagritme is voorspelbaar en geeft houvast. In de werkgemeenschap wordt gewassen en gestreken, schoon gemaakt, gekookt, de siertuin verzorgd, kortom alles wat bij een volwaardige huishouding past. Daarnaast is er een grote biologisch-dynamische moestuin, een houtwerkplaats en een handwerkatelier. Wie kan gaat in de loop van de week bij de zorgboer in de buurt aan de slag. Het verzorgen van een rijk cultureel leven, met extra aandacht voor de jaarfeesten, geeft kleurrijke bakens doorheen het jaar. Dankzij de goede samenwerking met de lokale verenigingen helpen de bewoners mee aan culturele activiteiten die het dorp organiseert. Wandel tot aan de T-splitsing en neem links de aardeweg, de Christoforuswegel. Aan uw rechterkant kom je langs het Uilenbosje. Neem dan de eerstvolgende wegel rechts, de Stuivenberglos, die tussen de bomen wat steil naar beneden duikt. U komt zo op de Zink en daar vervolgt u de wandeling door rechts afte slaan. De straatnaam maakt duidelijk dat we hier in een dalende glooiing van een heuvelkam terecht komen. Meteen aan de linkerkant zie je de toegang tot het Kasteel Ter Zinkt. Tijdens de middeleeuwen vormde de site een belangrijke plaats in de oude heerlijkheid van Munte, die in de 15de eeuw ophoudt te bestaan. Tot 1693 was het voormalige 'Goed der Munte Sinckt' of 'Hof van Broucom' eigendom van de familie van Riviere. Het wapenschild van deze familie bevindt zich in de verweerde sluitsteen boven de toegangspoort. Tijdens diverse oorlogen werd het grotendeels gesloopt. Na de Franse Revolutie kreeg het een nieuwe bestemming als 'maison de plaisance' of buitenhuis. Rond 1895 werd het door de familie Verstraeten gerestaureerd in neotraditionele stijl De toegangspoort aan de Zink hoort bij de kasteelhoeve, vermoedelijk gebouwd in de 16de17de eeuw. Het domein is niet toegankelijk. Vervolgje weg. Wat verder aan de rechterkant staat een pijl naar 'Bunker D 14' die ook deel uit maakt van het Bruggenhoofd Gent. Ga het straatje in tot aan de bunker. Veel bunkers werden gecamoufleerd door er uiterlijk een woonhuis van de maken. Het is alsof de bunker het laatste woonhuis is van de huizenrij. Twee van de drie originele puntgevels zijn nog intact. Het zadeldak was bedekt met Boomse pannen. De schietgaten waren verborgen als ramen. Deze bunker werd recent geconserveerd door de leerlingen van het GITO - Merelbeke en werd door Natuurpunt ingericht als vleermuizenverblijf. Om dit project te respecteren kan u de bunker momenteel niet binnen gaan. Keer terug naar de Zink vervolg weg door rechts afte slaan. U wandelt verder tot 4. Kerststal Zink In de buurt van de kerststal zit Adhemar rustig op de bank. Adhemar werd geboren op 13 september 1959 in 'De Zoon van Nero', één van de vele strips van Marc Sleen. Adhemar is het jonge genie die van vele markten thuis is. Hij is uitvinder, professor, politicus en tekenaar. Inclusief zijn behaalde titels luidt zijn naam Doctor Professor Adhemar. Van bij zijn geboorte verbaast hij iedereen door te spreken, pijp te roken, bier te drinken en zijn eigen naam te kiezen. Het beeldje van Adhemar is ook een herinnering aan Pastoor Adolf Neels (1911-2003), de laatste pastoor van Munte en broer van de striptekenaar. Het Heilige Geestgoed kan als een echt bronbos bestempeld worden. Een groot gedeelte van het bos bestaat uit vrij open, zuur beukenbos dat naar het westen toe gevarieerder wordt en overgaat naar zuur eikenbos met een gesloten struiklaag. Vooral de westelijke helft bestaat uit nat eikenbos, langs enkele bronbeken en met een uitloper naar het oosten waar een grote kwelzone gesitueerd is. Op verschillende plaatsen in de loop van de bronbeken werden vijvers gegraven. Het bos maakt deel uit van de Makegemse bossen. De Bosstraat komt op het einde samen met de Hundelgemsesteenweg. De opvallende woning aan de linkerkant met het blauwe dak is goed zichtbaar ingeplant in een bocht van de steenweg. Hoogstwaarschijnlijk was het huis oorspronkelijk een herberg. Daarvoor zou het volgens de kaart van PH. Vander Maelen het "cabaret La Providence" geweest zijn. Jaarankers in de rechter zijgevel tonen 1814 maar de woning werd aangepast in de 20 ste eeuw. Hier woonde de laatste burgemeester van Munte, Adrien De Boever (1932-1999). Hij was ook schepen van Merelbeke en provincieraadslid van Oost-Vlaanderen. U komt terug op de Hundelgemsesteenweg, Deze steenweg is nu een deel van de drukke verbindingsweg tussen Gent en Hundelgem, een klein dorp in de buurt van Velzeke. De naam Hundelgem is van Germaanse oorsprong en betekent 'woning van de lieden van Hundelo'. Aangezien Velzeke bekend staat als knooppunt van Romeinse wegen maakt de Hundelgemsesteenweg wellicht hiervan deel uit. Hier oversteken. LET OP : DRUK VERKEER ! ! ! Vervolg de weg aan de linkerkant van de steenweg. Wandel de straat links, Biest, voorbij en volg nog kort de steenweg. U komt aan een kapel en daarin staat 7. Kerststal Biest Deze H. Hartkapel werd opgericht in 1926 als dank omdat Munte gespaard bleef van bomaanvallen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Tot de jaren vijftig was er een jaarlijkse bloemenhulde aan de kapel. Net aan de kapel slaat u de smalle Kapelwegel in om uit te komen op de Biest waar u rechts neemt. Van de 'biezen aan de waterput' is niets meer te merken. Op het einde van de kasseiklim neemt u links en komt u terug op het Munteplein, Verkiesje nog even rechts afte slaan, dan kom je aan het kerkhof van Munte Het gedeeltelijk ommuurd kerkhof is ovaalvormig. Daarachter paalt een opvallende, vrijwel circulaire heuvel met een afgevlakte top. Deze kunstmatige ophoging vertoont vrij steile hellingen begroeid met een houtkant en bomen. Het geheel moet vroeger omwald zijn geweest. De motte aan deze kouter zou wellicht op een oude nederzetting teruggaan. Kerkhof en heuvel vormen een geheel met achtvormige structuur waarbij de kunstmatig opgeworpen heuvel als opperhof of motte en het voorafgaande niet opgevoerde oude kerkhof als neerhof of voormotte te interpreteren zijn. Binnen dit neerhof stond de oude parochiekerk van Munte, een aanvankelijke "eigenkerk" van de heren van Munte en gesloopt in de jaren 1870-1880. Verondersteld wordt dat de heren van Munte de site met motte in de 12de of begin 13de eeuw verlaten hadden als woonplaats. Deze motte kan aanzien worden als een klein en zeer vroeg voorbeeld van een castrale motte op een site waar de heren van Munte hun verblijfplaats hadden, mogelijk opklimmend tot de 9de-l Ode eeuw. U keert nu terug naar het Munteplein. Samenstelling : Bernadette Van Damme Bronnen: P. Diriken 'Geogids Merelbeke' Stijn De Rouck 'Armenzorg op het platteland: de financiële organisatie van vier armentafels in het Land van Rode'. Compendium van Rituele Planten in Europa Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed www. bunkergordel. be Diverse brochures uitgegeven door de Gemeente Merelbeke